powered by: Parvin Amirov

 Qazmanın sonrakı gedişi prosesində bu kimi halları istisna etmək məqsədilə tunelin profilini dəyişmək, onu 40-minlik maillikdən 60-minlik mailliyə keçirmək lazım gəldi. Bakı metropoliteni belə bir mürəkkəb şəraitdə inşa olunmuşdur.
Qeyd etmək lazımdır ki, dəmir-beton konstruksiyalarından ötrü bütün ləvazimat, qeyri standart avadanlıqlar, özül detalları respublikanın maşınqayırma müəssisələrində hazırlanırdı. Birinci sahədən sonra 2,3 km-lik ikinci sahə işə salındı. Sonra isə 6,4 km-lik üçüncü sahə istismara verildi ki, bu da iri "8-ci kilometr" yaşayış sahəsini və sənaye zonasını şəhərin mərkəzinə birləşdirdi. 9,1 km-lik ikinci növbə isə Bakı yaylasının şimal-qərb hissəsindən keçdi və həmin sahə beş stansiyanın inşası ilə birlikdə 1985-ci ildə başa çatdırıldı, buradakı stansiyalardan ikisi böyük dərinlikdə yerləşir.
 Hazırda Bakı metropoliteni ümumi uzunluğu 28,5 km olan 2 xətdən, 19 işləyən və bir tikilən stansiyadan ibarətdir, həmin stansiyaların 20 vestibülü var. Stansiyaların yeddisi böyük dərinlikdə yerləşir. Metropolitendə pilləkan zolağının ümumi uzunluğu 4000 metrdən artıq olan beş tipli 39 eskalator işə salınmışdır. Tunel tikililərinin ümumi uzunluğu 17,1 kilometrdən artıqdır. Bakı metropoliteninin nadirliyi bundan ibarətdir ki, onun xətləri təpəlik ərazidə yerləşən şəhərin bir-biri ilə kəsişən relyefi üzrə salınmışdır, burada 60% və 40%-minlik mailliklər və kiçik radiuslu çoxlu əyrilər mövcuddur.
Bakı metropoliteninin tikintisi və ilk növbələrinin istismara verilməsi prosesində inşaatçı və istismarçı kadrları yetişmişdir.
Onların sırasında fəhləlikdən Bakı metropoliteninin rəisi vəzifəsinə qədər yüksəlmiş Tağı Məhəmməd oğlu Əhmədov da var. Metropolitenin və onun bölmələrinin bir çox rəhbərləri doğma kollektivlərində 30 ildən artıq işləmiş şəxslərdir. Həmin illər ərzində topladıqları bilik və praktik iş təcrübəsi bu qədər mürəkkəb və çoxsahəli təsərrüfat sahəsinə, çoxminli istismarçılar kollektivinə rəhbərlik üzrə xidməti vəzifələrini uğurla yerinə yetirmək sahəsində onlara böyük kömək göstərir. Bunların sırasında rəis müavinlərindən F.M. Ələkbərov, A.I.Orucov, D.I. Muğanlinski, Y.A.Xəlilova da var. Onların hər birisi öz sahəsinin yüksək ixtisaslı mütəxəssisidir. Metropolitenin bütün texniki bölməsinə təcrübəli mühəndis-metropolitenin baş mühəndisi E.Ə.Muradov rəhbərlik edir.
 Metropoliten idarəsində çalışan metropoliten rəisinin müavini, kadrlar şöbəsinin rəisi Y.A.Xəlilova, istehsalat-texniki şöbənin rəisi F.Ç.Tağızadə, baş iqtisadçı, plan, əmək və əmək haqqı şöbəsinin rəisi L.Q.Muzıçenko, mühasibat uçotu və maliyyə şöbəsinin baş mühasibi L.L.Xalafli və başqaları kimi təcrübəli şöbə rəhbərləri metropolitenin xidmət və bölmələrinin kollektivlərinə praktik işdə böyük kömək göstərirlər. Onların əksəriyyəti vaxtı ilə Moskvada, Leninqradda və Kiyevdə istehsalat təcrübəsi keçmişlər.
 Metropolitenin bütün struktur bölmələrinin rəhbərləri kollektivin yetişdirmələridir. V.A. Qazıyev, A.M.Zeynalov, E.M.Əliyev, T.N. Əlizadə, L.M.Əliyev kimi mütəxəssisələr təsərrüfata rəhbərlik etməyin böyük praktik məktəbindən keçmişlər. A.Y.Rəsulov, A.R.Qibləliyev, O.F. Əsədov kimi gənc xidmət rəisləri də onlardan geri qalmırlar.

 Tədris prosesindən ötrü vaxtı ilə Yollar Nazirliyi sistemində nümunəvi olan texniki kabinet yaradılmışdır. Burada fəhlələr və mühəndis-texniki işçilər (MTI) hərəkət qatarlarının material hissəsini, avadanlıqları və istismar proseslərinin təhlükəsiz yerinə yetirilməsi üsullarını öyrənirlər. Lokomotiv briqadalarının hazırlanmasından ötrü işləyən trenajorlarla avadanlıqlaşdırılmış xüsusi sinif də mövcuddur.

Bundan başqa, bütün bölmələrdə təlimatların, təhlükəsizlik texnikası və əmək mühafizəsi qaydalarının öyrənilməsi üzrə texniki kabinetlər, yaxud guşələr də var.
 Istehsalat yenilikçilərinin və səmərələşdiricilərin məhsuldar fəaliyyətindən ötrü Bakı metropolitenində texniki yeniliklərin tətbiqinə və lazımi şəraitin yaradılmasına böyük diqqət verilir. Hər il yeni texnikanın və qabaqcıl texnologiyanın tətbiqi planları işlənib hazırlanır.
Bu əmək şəraitinin yaxşılaşdırılmasına, hərəkət qatarlarının hərəkət təhlüksizliyinin və istismarının etibarlığının artırılmasına, energetik, maliyyə və material ehtiyatlarının qənaət olunmasına, həm daşınma prosesinin, həm də eskalator, ventilyasiya və nasos təsərrüfatının dispetçer idarəetmə sxemlərinin modernləşdirilməsinə imkan verir.
 Məlum olduğu kimi 1993-1995-ci illərdə Bakı metropolitenində terror aktları həyata keçirilmişdir. Nəticədə insanlar həlak olmuş, texnika, hərəkət qatarları və stansiya avadanlıqları sıradan çıxmışdır. Bu kimi halların qarşısının alınması, metroda sərnişinlərin daxil olmasına və metrodakı davranışına nəzarətin gücləndirilməsi məqsədilə hazırda bütün stansiyaların vestibüllərində, platformalarında aə eskalatorlarda göstəriciləri (dispetçer) mərkəzində və stansiya rəislərinin otaqlarında qurulan monitorlara verilmək şərtilə telenəzarət həyata keçirilir.
 Sərnişinlərə xidmət mədəniyyətinin yaxşılaşdırılması, habelə ANM-lərdən keçən sərnişin axınının düzgün hesablanması məqsədilə, məlumatların fərdi kompüterlərə və monitoralara verilməsi şərtilə gediş haqqının smart-kartlarla ödənilməsinin yeni sisteminin tətbiqi ilə birlikdə jetonların istifadə edilməsindən ötrü elektron hissəsi modernləşdirilməklə köhnə ANM-73-lərin təkmilləşdirilməsi üzrə işlər aparılır.
Istehsalat proseslərinin kompüterləşdirilməsi, xidməti yerlərdə kompüterlərin tətbiqi işin operativliyini xeyli yaxşılaşdırmışdır. Gələcəkdə Bakı metropoliteni xətlərinin uzunluğu qoşaxətli hesabdan 52 kilometrə, stansiyaların sayı isə 32-yə çatmalıdır. Vaqon parkının təmiri, detalların, qovşaqların və ehtiyac hissələrinin hazırlanması üzrə güclü mexaniki bazanın inşası ilə birlikdə şəhərin dağüstü yaylasının şimal-qərb hissəsində ikinci elektrik deposu yaradılacaq.
Iftixarla qeyd etməliyik ki, Bakı metropoliteninin fəaliyyəti həmişə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydar Əlirza oğlu Əliyevin diqqət mərkəzindədir. Vaxtı ilə onun bilavasitə nəzarəti və yardımı sayəsində Bakı metropoliteninin qazma şəraitinin ən mürəkkəb və xətlərinin uzunluğuna görə ən böyük ikinci sahəsi istismara verilmişdir. Metropolitenin ehtiyac, çətinlik və problemlərinə dərindən bələd olan Heydər Əlirza oğlu Əliyev həmişə Bakı metropoliteninində bütün müraciətlərinə böyük diqqətlə və səmimiyyətlə yanaşır. Buna görə biz hörmətli Prezidentimizə hədsiz minnətdarıq və ona ən səmimi təşəkkürümüzü bildiririk.

Bakı metropoliteninin rəisi
T.M.Əhmədov

site by: network|technologies